Beroepsziekten aan het bewegingsapparaat

Een beroepsziekte is een ziekte of aandoening als gevolg van een belasting die voor meer dan 50% tijdens het werk heeft plaatsgevonden. Beroepsziekten aan het bewegingsapparaat komen veel voor.

Beroepsziekten aan het houding en bewegingsapparaat zijn onderverdeeld naar lichaamsregio:

De bovenste ledematen (schouder, arm, elleboog, pols en hand)
De rug, inclusief nek en bekken
De onderste ledematen (heup, benen, knieën, enkel en voet)

In 2021 meldden 318 bedrijfsartsen in totaal 746 beroepsziekten aan het houding en bewegingsapparaat. Aandoeningen van de bovenste ledematen vormden de top drie: laterale epicondylaire tendinopathie (tenniselleboog), subacromiaal pijnsyndroom (specifieke pijn onder het schouderdak bij het optillen van de arm) en carpaletunnelsyndroom (zenuwbeknelling in de pols).

De verdeling van de beroepsziektemeldingen over de drie lichaamsregio’s is: 65% aan de bovenste ledematen, 17% aan de rug, 9% aan de onderste ledematen en een overige categorie van 9% waarbij niet bekend is welke lichaamsregio het betreft. Van de werknemers met aandoeningen aan het bewegingsapparaat (die gemeld zijn in 2021) was de overgrote meerderheid meer dan een maand arbeidsongeschikt (77% meer dan een maand + 11% blijvend).

Werkgerelateerde risicofactoren

De 5 belangrijkste werkgerelateerde risicofactoren voor beroepsziekten aan het houding en bewegingsapparaat in Nederland zijn (in 2021): tillen en dragen, snel herhaalde armbewegingen uitvoeren, veel kracht zetten met de handen, werken met computer, tablet en smartphone, werken in ongemakkelijke houdingen.

Maatregelen

De werkgever moet maatregelen nemen om het risico op beroepsgebonden lage rugklachten weg te nemen of te verkleinen. Hij kan maatregelen nemen op het gebied de organisatie van werk, techniek en werkplek en op het gebied van gedrag.

Organisatie van het werk

Besteed in de RI&E voldoende aandacht aan fysieke belasting. Natuurlijke momenten zoals aanpassing van werkprocessen, werkplek of middelen vragen om een actualisering van de RI&E.
Spoor beroepsziekten op via verzuimbegeleiding, preventief medisch onderzoek (PMO, veelal aangeduid met de term PAGO), arbeidsgezondheidskundig spreekuur of gericht periodiek onderzoek.

Techniek en werkplek

Preventieve maatregelen kunnen werkhervatting bevorderen en voorkomen dat beroepsziekten ontstaan. Desondanks blijkt dat in nog geen 33% van de beroepsziektemeldingen de bedrijfsarts een preventief technisch of organisatorisch advies geeft. Denk aan maatregelen rond:

Gedrag

Licht medewerkers periodiek voor over mogelijke gezondheidsrisico’s en de getroffen/ te treffen maatregelen om risico’s te beperken.
Bied periodiek medisch onderzoek aan.