Preventie en duurzame inzetbaarheid
Het kabinet wil sterker inzetten op preventie om uitval van werkenden te voorkomen. Volgens het kabinet is de hoge instroom van (jonge) mensen in de WIA zorgelijk. Om die ontwikkeling te keren brengt het kabinet momenteel de oorzaken van uitval door mentale klachten en mogelijke oplossingen in kaart. De Tweede Kamer wordt naar verwachting voor de begrotingsbehandeling geïnformeerd over de uitkomsten van deze inventarisatie.
Volgens het kabinet is een gezonde en veilige werkomgeving essentieel om mensen duurzaam inzetbaar te houden. Samen met werkgevers en werknemers wil het kabinet de aandacht voor preventie vergroten. Hiermee zet het de ambitie uit de Arbovisie van 2040 voort. Het kabinet verkent onder andere de introductie van financiële prikkels om bedrijven meer te laten investeren in preventie.
Naast werkgevers en werknemers hebben sociale partners ook een belangrijke rol bij preventie. Het kabinet werkt in de duurzame inzetbaarheidsagenda al samen met sociale partners aan het voorkomen en verlichten van zwaar werk. Het doel hiervan is dat mensen veilig en gezond kunnen doorwerken tot hun pensioen.
Meld- en vergewisplicht ongevallen uitleners
Het wetsvoorstel voor de meldplicht bij arbeidsongevallen en vergewisplichten van uitleners treedt naar verwachting op 1 juli 2027 in werking. Na 5 jaar volgt een evaluatie van de wet: heeft die het beoogde resultaat en zijn de regels praktisch en effectief?
Bij deze evaluatie ligt de focus op de ontwikkeling van het aantal arbeidsongevallen met uitgeleende werknemers. Ook wordt onderzocht of de meldplicht voor uitleners bij ernstige en dodelijke arbeidsongevallen heeft bijgedragen aan meer veiligheid op de werkvloer.
Daarnaast wordt bekeken welk effect de controleplicht van uitleners heeft na een arbeidsongeval met een uitgeleende werknemer. Daarbij is ook van belang of deze verplichting helpt om soortgelijke ongevallen in de toekomst te voorkomen.
Bevorderen betere registratie en eerlijk werk
Het kabinet wil de registratie van arbeidskrachten verbeteren en eerlijk werk verder bevorderen. Het is de bedoeling dat er vanaf 1 januari 2027 een nieuwe zorgplicht geldt in het Besluit allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Baadi). Deze zorgplicht maakt duidelijker welke verantwoordelijkheid uitleners hebben bij de inschrijving van arbeidskrachten in de Basisregistratie Personen (BRP).
Daarnaast worden vanaf 1 juli 2027 de regels voor de detachering van werknemers van buiten de Europese Unie verduidelijkt. Het kabinet wil zo meer duidelijkheid geven over de geldende verplichtingen en voor betere bescherming van arbeidskrachten zorgen.
Verbod uitzendkrachten in vleessector
Vanaf 1 maart 2028 is het in de vleesindustrie verboden om met uitzendkrachten te werken. Hiermee pakt het kabinet jarenlange misstanden in de vleesindustrie bij de bron aan. Een algemene maatregel van bestuur die een verbod regelt voor de vleessector wordt naar verwachting medio 2027 vastgesteld.Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten (TSB)
Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten (TSB)
Er komt de komende jaren een verdere uitbreiding van de TSB (Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten). Dit gebeurt op basis van advies van de Adviescommissie Lijst beroepsziekten.
Deze TSB-regeling houdt in dat mensen die ernstig ziek zijn geworden doordat zij op het werk blootgesteld zijn (geweest) aan gevaarlijke stoffen, eenmalig recht hebben op een financiële tegemoetkoming van de overheid. Het doel van deze regeling is om slachtoffers een kortere en snellere route te bieden naar erkenning van hun beroepsziekte.
De regeling loopt sinds 1 januari 2023, waarbij is gestart met een tegemoetkoming rondom 3 beroepsziekten: longkanker door asbest, allergisch beroepsastma en CSE. Per 1 juli 2025 zijn er nog 3 ziekten toegevoegd: longkanker door silica, silicose en neus(bijholte)kanker door houtstof.
Mensen die lijden aan de ziekten maligne mesothelioom of asbestose door blootstelling aan asbest, kunnen van de overheid een tegemoetkoming krijgen of een voorschot op een schadevergoeding ontvangen op grond van de Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS).
Crisissituaties
Om voldoende personeel te behouden in tijden van crisis, wordt de Noodwet Arbeidsvoorziening herzien. Deze wet omvat maatregelen voor continuïteit van arbeid in noodsituaties. Het kabinet wil het wetsvoorstel eind 2026 in consultatie brengen, de beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2028.
Daarnaast ligt het Wetsvoorstel personeelsbehoud bij crisis bij de Tweede Kamer. Deze wet biedt organisaties instrumenten om personeel te behouden tijdens onvoorziene crises. Denk daarbij aan loonkorting en herplaatsing van werknemers.
Ook onderzoekt het kabinet samen met sociale partners wat er nodig is om de verdeling van arbeid bij militaire en hybride dreigingen goed te laten verlopen.
Caribisch Nederland: Arbowet BES
De Arbeidsomstandighedenwet BES gaat de regelgeving in Caribisch Nederland op het gebied van veilig en gezond werken vervangen. Met de Arbowet BES wil het kabinet werknemers in Caribisch Nederland stapsgewijs een beschermingsniveau bieden dat gelijkwaardig is aan dat van Europees Nederland.
De beoogde startdatum van Arbowet BES is 1 januari 2030. Voor de implementatie van de wet stelt het kabinet structureel € 200.000 beschikbaar. Daarvan is € 175.000 in 2027 bedoeld voor voorlichting en kennisverbreding.
Voorafgaand aan de startdatum van BES vindt een nulmeting plaats naar de arbeidsomstandigheden in Caribisch Nederland. Dit maakt het mogelijk om na invoering van de nieuwe wetgeving de effecten in kaart te brengen.
Het kabinet komt werknemers in Caribisch Nederland die arbeidsongeschiktheid zijn geraakt door een bedrijfsongeval tegemoet met de Ongevallenverzekering (OV). Werknemers in de private sector krijgen op basis van de OV een uitkering die gekoppeld is aan het laatstverdiende loon.
