Onder het UMC Utrecht ligt een noodziekenhuis met 200 bedden, drie operatiekamers, een intensive care en isolatiekamers. Het ziekenhuis is een samenwerking tussen het UMC Utrecht, Defensie en het ministerie van VWS.
Het noodziekenhuis heeft een kleine, vaste personeelsbezetting. Bij een openstelling roept een automatisch telefoonsysteem eerst medewerkers op die al in het UMC Utrecht werken, en zo nodig collega's vanuit huis.
Altijd klaar voor gebruik
Niet alleen het personeel moet snel beschikbaar zijn. Ook de medische apparatuur, voorraden, ICT en facilitaire voorzieningen moeten voortdurend klaarstaan. Volgens MT-lid Lukas van Spengler is het 'een grote logistieke operatie om een compleet ziekenhuis met weinig vast personeel inzetbaar te houden, zonder onnodig hoge kosten'.
Daarom maakt het Calamiteitenhospitaal waar mogelijk gebruik van de voorzieningen van het reguliere ziekenhuis. Medicijnen en hulpmiddelen uit het noodziekenhuis gaan vóór het einde van hun houdbaarheid naar het UMC Utrecht, zodat ze alsnog worden gebruikt. Beide ziekenhuizen gebruiken bovendien dezelfde medische apparatuur, zodat die kan rouleren. Buiten openstellingen dienen ruimtes in het noodziekenhuis ook voor trainingen en scholing.
Twee rampscenario's
Tijdens de oefening op 31 oktober bereidde het noodziekenhuis zich voor op dertig gewonde militairen, die per trein naar Amersfoort kwamen. Terwijl medewerkers hun opvang voorbereidden, volgde een onverwachte melding: een bus was op festivalbezoekers ingereden. Tientallen burgers hadden zorg nodig.
Op oefenterreinen in Amersfoort en in Utrecht oefenden hulpverleners de hele zorgketen: van alarmering en de verdeling van ambulances, tot vervoer en behandeling. Tijdens de oefening werden zo'n honderd slachtofferacteurs ingezet, om de organisatie echt onder druk te zetten. Sinds de aanslagen in Parijs in 2015 oefent het ziekenhuis op grotere schaal.
Duidelijke leiding bij een crisis
Het Calamiteitenhospitaal heeft de duidelijke taakverdeling en aansturing van Defensie overgenomen. In de reguliere zorg improviseren medewerkers vaker, maar bij grote incidenten kan dat volgens het ziekenhuis risico's opleveren.
Het noodziekenhuis ving eerder slachtoffers op na de tramaanslag in Utrecht in 2019 en patiënten met ebola en lassakoorts. Inmiddels onderzoekt het UMC Utrecht ook hoe het bij langdurige crises zorg kan blijven leveren terwijl de reguliere zorg onder druk staat.
