Joop van Vlerken

Alleen elektriciteitsnetten bouwen, bouwen, bouwen, is niet de oplossing voor netcongestie. Dat bleek tijdens een op 8 oktober door ENTRA georganiseerde paneldiscussie op de Vakbeurs Energie in 's Hertogenbosch.

Dynamische energiecontracten maken het mogelijk om energieverbruik achter de meter te optimaliseren. Daarvoor wordt specifieke sturingshardware steeds vaker overbodig. De meeste elektrische auto's, omvormers en batterijen zijn ook vanuit de cloud aan te sturen. Daarmee verandert ook de rol van energieleveranciers denken de mensen achter EnergyZero en Bliq-Qortex. Die verdienen in de toekomst niet per se geld met het verkopen van kilowatturen, maar met het optimaliseren van het energieverbruik van hun klanten.  

In Nederland stijgt het aantal dynamische energiecontracten langzaam, maar gestaag. Hiermee kunnen consumenten profiteren van een lage energieprijs op momenten dat het aanbod hoog is. In Noorwegen heeft bijna iedereen een dynamisch energiecontract en daar zien de aanbieders dat het energieverbruik onder invloed van prijsprikkels verschuift. De situatie in beide landen is echter behoorlijk verschillend en kan niet zomaar één op één vergeleken worden, legt energiemarkt expert Anton Westra van Tibber uit.

Vanaf 2027 vervangt de Contract for Difference (CfD)-regeling de SDE++. De overheid blijft duurzame elektriciteit subsidiëren, maar producenten moeten bij een marktprijs boven de contractprijs het verschil terugbetalen. De regeling lijkt in die zin op de SDE++, maar verschilt onder meer in juridische vorm, concurrentie en risicoverdeling. Komende woensdag krijgen Kamerleden een technische briefing over het onderwerp; op 1 oktober vergadert de Tweede Kamercommissie Klimaat en Groene Groei over het wetsvoorstel.

Waterstof lijkt veelbelovend voor duurzame energievoorziening in woonwijken. Maar in de praktijk is het nog niet rijp voor grootschalige toepassing. De technologie is kostbaar, complex en lastig in te passen binnen bestaande regelgeving. De echte winst zit voorlopig in elektrificatie en slimme energiesystemen, blijkt uit een proef van Hylife in Stad aan 't Haringvliet. Toch verwacht het bedrijf op de lange termijn nog wel kansen.

De Europese Unie wil duurzame energietechnologie zoveel mogelijk zélf produceren, om zo de afhankelijkheid van andere landen te verminderen. In de waterstofsector komen veel componenten voor elektrolysers, met name kostbare materialen, nog uit China. Dat kan anders, maar dan moet het stimuleringsbeleid veranderen, meent Ivan Gruber, CTO van elekrolyser-fabrikant Enapter.

De zonnestroomsector is nog altijd kwetsbaar voor cyberaanvallen door kwaadwillenden. Het is volgens Willem Westerhof van Bureau Veritas dan ook hoog tijd dat de sector serieus werk maakt van cyber security. Niet alleen om stroomzekerheid te waarborgen, maar vooral om te voorkomen dat een kleine, technische hack uitgroeit tot een grootschalige blackout met maatschappelijke, economische en fysieke consequenties. Bureau Veritas Cybersecurity pleit voor aanpassing van de regelgeving.

Energieopslag is een 'hot topic' in Nederland. We moeten 'dealen' met netcongestie, overschotten én tekorten aan duurzame elektriciteit op verkeerde tijdstippen. Daarom is op 11 november de coöperatie Delta21 opgericht, een project met een valmeer in de monding van de Haringvliet als hoofdrolspeler. Het is een moderne twist op het Plan Lievense uit de jaren zestig, en combineert energieopslag met watermanagement en het bevorderen van biodiversiteit. 

De Dutch Green Building Council heeft de handreiking 'Scope 3-emissies in de bouwsector' geactualiseerd. De vernieuwde versie geeft extra uitleg over onder meer productieafval en renovatieprojecten. Daarmee wordt het inzicht in de indirecte CO₂-uitstoot binnen de hele bouwketen vergroot. Ook laat de actualisatie zien dat Nederlandse bouwbedrijven de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) serieus nemen en werken aan een meer uniforme duurzaamheidsrapportage in de keten.

Bij Long Duration Energy Storage gaat het niet over de korte termijn (minder dan vier uur), maar over de termijn vanaf vier uur tot enkele dagen. Voor deze vorm van elektriciteitsopslag zijn nog weinig mogelijkheden. Batterijen kunnen ervoor worden ingezet. Die worden steeds goedkoper en beter, maar hebben ook nadelen. Daarom zoeken bedrijven naar alternatieven, maar de ontwikkeling daarvan staat nog in de kinderschoenen.