Op familieverjaardagen blijf je voor altijd degene die op zijn twaalfde de schutting in de fik stak. Je kunt inmiddels een afdeling leiden, een huis verbouwen en 3 kinderen opvoeden, maar je oom begint toch weer over die schutting. Families updaten traag. Kantoren ook.
Neem Caroline. Zij bouwde 10 jaar geleden een slim allocatiemodel in Excel. Het loste een giftige kostendiscussie op en Caroline was een week lang de held van de afdeling. Sindsdien staat Caroline bekend als de Excel-wizz. Tegenwoordig is ze verantwoordelijk voor de systeemimplementatie en schrijft ze businesscases voor bedrijfsovernames. Maar bij elke vastgelopen draaitabel gaat haar telefoon. Het beeld van wie Caroline is, staat stil. Dat is geen luiheid van haar collega's. Zo werken indrukken nu eenmaal.
Wie jou kent, kijkt minder goed
Gedragsonderzoeker Benjamin Scheibehenne liet stellen voorspellen wat hun partner lekker vindt en welke films diegene wil zien. Je zou verwachten: hoe langer samen, hoe raker de voorspelling. Het omgekeerde bleek echter waar. Stellen die al tientallen jaren samen waren, scoorden slechter dan stellen die elkaar een paar jaar kenden.
De verklaring volgens het onderzoek: het beeld van de ander ontstaat in de eerste jaren en wordt daarna nauwelijks ververst. Wie lang samen is, kijkt niet goed meer. Die 'weet' het al. Dus: als zelfs je partner na 20 jaar een verouderd beeld van je heeft, wat denk je dan van de collega die je 2 keer per maand spreekt? Dan lever je 'als Excel-wizz' een strategische analyse en is die "handig gebouwd". Lekker dan.
Ondertussen werk jij dus rustig aan versie 5 van jezelf, terwijl de helft van je omgeving nog naar versie 1 kijkt. Dat is niet zonder gevolgen. De interessante projecten gaan naar degene op wie wel het juiste etiket zit. Het is cynisch, maar het gaat niet om jouw daadwerkelijke competenties, maar om de perceptie van jouw competenties.
Je profiel ververst niet vanzelf
Wachten tot dat beeld vanzelf bijtrekt, werkt niet. Herminia Ibarra, hoogleraar aan London Business School, onderzocht hoe professionals van rol veranderen. Haar vondst: de omgeving past het beeld pas aan als je het nieuwe verhaal zichtbaar maakt en blijft herhalen. Een nieuwe functietitel in je mailhandtekening is niet genoeg.
Reset je profiel dus actief, zoals je een systeem reset. Stel jezelf bij elk nieuw project opnieuw voor, ook aan mensen die je al jaren kennen. Niet met je historie, maar met wat je nu doet. Vertel waar je deze maand aan werkt, hardop, in het werkoverleg en bij de koffieautomaat. Draag je oude specialiteit zichtbaar over aan een opvolger. En het moeilijkste: stop met je oude etiket in stand houden. Elke draaitabel die Caroline toch even snel fixt, zet haar oude profiel opnieuw online. Vriendelijk nee zeggen is niet bot, maar een noodzakelijke versie-update.
Jouw collega's zullen namelijk nooit uit zichzelf vragen om jouw nieuwe versie. Die moet je zelf uitdragen. Doe dat minstens 1 keer per jaar, bijvoorbeeld bij de start van de planningcyclus. Anders sta je over 10 jaar nog steeds bekend om die ene macro. Of erger: om die schutting.
