Wat houdt jouw functie als ICT Financial Controller precies in?
"Mijn rol zit tussen de bedrijfsadministratie en business control in. Ik ontvang informatie vanuit inkoop, zoals inkooporders en facturen, en zet die om in financiële stuurinformatie. Ik ben klant van de processen vóór mij en leverancier van de processen ná mij. Business Control gebruikt mijn cijfers namelijk weer richting management en de portfolioboards."
DNB investeert veel in digitalisering en ICT. Welke rol spelen die in jouw dagelijkse werk?
"ICT is niet meer weg te denken uit ons dagelijkse werk. Een goede digitale basis is daarbij essentieel: om veilig en betrouwbaar te werken, informatie goed te kunnen gebruiken en samen te werken. In mijn werk merk ik vooral het belang van goede data, omdat informatie een rol speelt in vrijwel alles wat ik doe. Net als de samenwerking met collega's. Data spelen daarbij een centrale rol. Bij veranderingen kijk je naar mensen, processen en systemen. Gegevens moeten van goede kwaliteit, beschikbaar en herleidbaar zijn. Dat is voor mijn werk erg belangrijk: een goede digitale basis en data van goede kwaliteit helpen om financiële stuurinformatie zorgvuldig op te stellen."
Hoe zorg je ervoor dat financiële sturing en innovatie met elkaar in balans blijven?
"Mijn rol is vooral zorgen voor betrouwbare stuurinformatie. Ik faciliteer het proces, inhoudelijke keuzes maak ik niet. Wat ik wel doe, is ervoor zorgen dat iedereen met dezelfde cijfers werkt, vanuit dezelfde gecontroleerde informatiebasis. Daar mag geen speld tussen te krijgen zijn. Zodra cijfers op verschillende plekken afwijken, verschuift het gesprek van de inhoud naar de betrouwbaarheid van de data. Dan ben je het vertrouwen kwijt. Daarom besteed ik heel veel aandacht aan het consistent doorzetten van gegevens."
Zijn financiële vraagstukken binnen IT complexer geworden?
"Vooral de combinatie van financiële informatie, capaciteitsinformatie – hoeveel collega's kunnen aan iets werken – en het inschatten van toekomstige ontwikkelingen is complexer geworden. We kijken naar gerealiseerde kosten en verwachte uitgaven aan contracten, interne uren en externe inhuur. Met al die gegevens proberen we een zo goed mogelijke eindejaarsverwachting te maken. Dat vraagt steeds meer afstemming tussen verschillende disciplines. Uiteindelijk wil je niet alleen weten wat iets heeft gekost, maar ook wat je nog verwacht uit te geven en welke ruimte er nog is voor nieuwe initiatieven."
Je hebt veel aandacht voor data. Wat heeft dat veranderd in je werk?
"Mijn focus ligt sterk op data-integriteit. De data zijn daarbij juist, volledig, consistent en betrouwbaar. En zodra je data van het ene systeem naar het andere verplaatst, mogen er geen verschillen ontstaan. Daarom heb ik een datagedreven werkwijze opgebouwd waarin gegevens via een beheerste keten vanuit Excel en Power Query beschikbaar komen in Power BI en de managementrapportages. Dat geeft vertrouwen. De vraag waarom cijfers verschillen krijg ik eigenlijk al jaren niet meer."
Welke rol speelt Excel nog in een moderne ICT-omgeving?
"Een grotere rol dan veel mensen denken. Ik heb een Excel-omgeving gebouwd waarin alle financiële boekingen samenkomen. Daarmee maak ik prognoses, analyses en maandafsluitingen."
"Excel heeft zich enorm ontwikkeld. Met Power Query kun je ontzettend veel automatiseren. Ook allerlei dynamische arrayfuncties helpen enorm. Daarmee kun je met 1 formule automatisch meerdere resultaten laten vullen en direct laten meebewegen als de brondata verandert. Excel is dus niet het eindpunt, maar een gecontroleerd onderdeel van een bredere informatieketen."
"Tegelijkertijd begrijp ik de kritiek. Excel kan foutgevoelig zijn. Daarom moet je zorgen dat de onderliggende data kloppen en dat iedereen weet wat wel en niet aangepast mag worden."
Hoe verhouden business control en financial control zich tot elkaar in een ICT-omgeving?
"Bij ons zie je een duidelijke rolverdeling. Business control zit aan de bestuurstafel en adviseert over de te volgen richting. Ik zorg er als ICT Financial Controller voor dat de cijfers waarop die adviezen gebaseerd zijn kloppen. Dat betekent overigens niet dat financial control minder belangrijk wordt. Integendeel. Zonder een solide basis kun je geen goed advies geven. Iemand moet begrijpen hoe de administratie werkt, hoe informatie ontstaat en hoe cijfers tot stand komen."
Hoe bepaal je of een ICT-investering waarde oplevert?
"Een investering gaat uiteindelijk niet alleen over geld. Financiële informatie is belangrijk, maar het is een onderdeel van het verhaal. Daarom beoordelen we een investering niet alleen op kosten, maar ook op de bijdrage aan doelstellingen, kwaliteit, risicovermindering en voortgang. Je zou kunnen zeggen dat het draait om de klassieke driehoek van doelen, risico's en euro's. Die moeten met elkaar in balans zijn."
Welke rol speelt AI volgens jou binnen finance en control?
"Ik zie voldoende kansen voor AI-gebruik. Bijvoorbeeld bij het analyseren van grote datasets of het signaleren van afwijkingen. Zelf gebruik ik AI regelmatig voor Excel-vraagstukken. Soms komt AI dan met oplossingen die ik zelf niet had bedacht, zoals complexe formules of dynamische analyses."
"Maar daar zit ook meteen een risico. Je moet blijven begrijpen wat er gebeurt, het moet uitlegbaar zijn. Als AI een formule genereert die niemand meer kan lezen of herleiden, dan kun je er niet blind op vertrouwen. Menselijke controle blijft essentieel."
Hoe zie je de toekomst van financial control?
"De komende jaren gaat er veel veranderen. Als DNB werken we toe naar een nieuw financieel systeem en ik verwacht dat een groot deel van wat ik nu nog in Excel doe daarin wordt ondergebracht. Als we dit gesprek over 2 jaar opnieuw voeren, ziet mijn wereld er waarschijnlijk heel anders uit. Dan zijn de Excel-modellen waar ik nu mee werk vermoedelijk grotendeels overbodig."
"Tegelijkertijd denk ik dat er een risico zit aan al die automatisering. Mensen kunnen het zicht verliezen op hoe cijfers tot stand komen. De uitdaging wordt om die kennis te behouden terwijl de processen steeds verder worden geautomatiseerd. Begrijpen hoe een proces werkt en hoe getallen ontstaan, blijft belangrijk, ook als systemen steeds slimmer worden."
Waarom sluit je eigenlijk iedere maand af in plaats van per kwartaal?
"Toen ik 17 jaar geleden bij DNB kwam, ben ik vrij snel overgestapt naar maandelijks afsluiten. Voor business control en het management kan een kwartaal een logische rapportageperiode zijn, maar voor financial control is 3 maanden erg lang. Als je dan pas gaat terugkijken naar alles wat er is gebeurd, kost dat veel tijd en is de kans groter dat je details mist."
"Maandelijks afsluiten zorgt voor actualiteit, minder uitzoekwerk en vroegtijdige signalering. Bovendien ondersteunt dit een fast close. Door het vaste maandelijkse ritme hoeven we niet telkens opnieuw uit te zoeken wat er is gebeurd en wordt het afsluitproces steeds efficiënter."
Welk advies heb je voor jonge controllers?
"Blijf jezelf ontwikkelen, zeker op de gebieden Excel, data, processen en AI. Veel jonge professionals zijn daar al heel vaardig in. Maar als je niet bijblijft, lig je al snel achter. Ondanks die snelheid: blijf begrijpen wat er achter de cijfers zit. Neem AI niet klakkeloos over en zorg dat je kunt uitleggen hoe een uitkomst tot stand komt. Uiteindelijk is en blijft dat de kern van het vak: het proces en de herkomst van de cijfers begrijpen."
"Daarnaast geloof ik nog steeds sterk in continu verbeteren. Dat heb ik ooit geleerd vanuit Kaizen. Dat is een Japanse filosofie die draait om het continu, stap voor stap verbeteren van processen. Voortdurend kijken welke stappen geen waarde (meer) toevoegen en hoe processen slimmer kunnen. Dat is een uitdaging waar ik zelf altijd mee bezig ben. Ik wil nu de maandafsluiting verder versnellen, van 3 naar 2 dagen. Niet door harder te werken, maar door processen slimmer in te richten."
"Dat vind ik ook het mooiste van dit vak, voortdurend verbeteren zonder de controle kwijt te raken. Want uiteindelijk moet alles wel gewoon kloppen."
