In het bedrijfsnoodplan staat hoe een organisatie omgaat met verschillende noodsituaties en de eventuele gevolgen hiervan. Het is de kapstok waaraan alle andere plannen en instructies voor het handelen tijdens een noodsituatie hangen. Andere plannen, zoals het ontruimingsplan, BHV-plan en aanvalsplan, zijn onderdeel van, of gekoppeld aan, het bedrijfsnoodplan. Een bedrijfsnoodplan wordt ook wel een calamiteitenplan, crisisplan of intern noodplan genoemd.

2 manieren voor het opzetten van een bedrijfsnoodplan

Het opzetten van een bedrijfsnoodplan kan op 2 manieren: via de scenariobenadering en via de procesbenadering.

Scenariobenadering

Bij de scenariobenadering maak je voor verschillende noodsituaties een (deel)plan. Bijvoorbeeld een plan voor als er een brand is, een (ander) plan voor als een gevaarlijke stof vrijkomt, enzovoort. Per scenario bepaal je telkens wie wat moet doen en op welke manier. Een voordeel hiervan is dat als het beschreven scenario zich voordoet, je het plan direct kunt toepassen. Een nadeel is dat het aantal uit te werken scenario’s al snel te groot wordt. Voor elk scenario kun je vele verschillende varianten bedenken. Ook is er een gevaar dat je een (deel)plan gebruikt bij een noodsituatie die erop lijkt. En bij een grotere noodsituatie, met verschillende scenario’s tegelijk, heb je te maken met meerdere (deel)plannen.

Procesbenadering

De procesbenadering (ook wel activiteitenbenadering) gaat uit van de processen die een rol spelen bij het bestrijden en beheersen van een noodsituatie. Bij elke noodsituatie bepaal je welke processen van belang zijn. Die processen vormen bouwstenen voor het opzetten van een bedrijfsnoodplan. Voorbeelden van activiteiten of processen zijn: alarmeren, ontruimen, bestrijding, hulpverlening, opvang van slachtoffers en mediacommunicatie. Het nadeel is dat je voor elke noodsituatie moet bepalen welke processen van belang zijn. Het voordeel is dat het plan voor elke noodsituatie te gebruiken is en de opzet meer is toegesneden op de gebruikers. Deze benadering heeft dan ook de voorkeur, zeker in complexere bedrijfssituaties met meerdere risicobronnen.

Een bedrijfsnoodplan opzetten in 7 stappen

In de wet staan alleen minimale eisen over de informatie die in een bedrijfsnoodplan moet staan. Er staat niet in de wet wat nu precies een goed bedrijfsnoodplan is. Volg daarom deze stappen voor het opzetten van een goed bedrijfsnoodplan:

1. Bepaal aan welke wettelijke eisen de organisatie moet voldoen met betrekking tot bedrijfsnoodplannen. Ook vergunningverleners kunnen specifieke eisen stellen aan de structuur of inhoud van het bedrijfsnoodplan.
2. Onderzoek de risicobronnen en de risico’s voor de omgeving. Ga er hierbij van uit dat aangebrachte (technische) veiligheidsvoorzieningen falen.
3. Kies op welke manier je het bedrijfsnoodplan opstelt: een scenariobenadering of een procesbenadering. Stel afhankelijk van de gekozen benadering scenario’s op.
4. Stel de structuur van het plan vast. Bepaal welke informatie in het plan moet komen en in welke volgorde.
5. Verzamel de benodigde informatie en werk die uit in de opgestelde structuur.
6. Controleer of het opgestelde plan voldoet aan de criteria in stap 1 en 2. Voldoet het plan aan de wet- en regelgeving? Is het plan volledig voor het bestrijden of beheersen van de verschillende noodsituaties?
7. Betrek de uitvoerenden en de deskundigen bij het opstellen van het plan. Zo vergroot je de kans dat het noodplan goed werkt in de praktijk.

Test en evalueer

Overleg met de ondernemingsraad of belanghebbende werknemers als je een bedrijfsnoodplan opstelt. Test en evalueer het bedrijfsnoodplan minimaal 1 keer per jaar. Verander het plan als dat nodig is.